پیش نوشت ۱): 

" جین ایر " نام رمانی به قلم شارلوت برونته است که مربوط به ادبیات کلاسیک(قرن نوزده ) انگلیس می باشد . 

قبل از آنکه نگاهم از این رمان بنویسم بهتر دیدم بیوگرافی مختصری از این نویسنده بازگو کنم تا بازخورد زندگی واقعیِ این نویسنده را در رمانش بهتر درک کنیم . 

شارلوت یکی از شش فرزند پاتریک برونته (کشیش کلیسای انگلیس) و ماریا برن ول است که در سال ۱۸۱۶ به دنیا آمد . "امیلی" و "ان" برونته  از خواهران شارلوت که نویسندگان مطرح انگلیس هستند هرچند عمر کوتاه هر سه ی این بزرگان مجال کمی برای به جا گذاشتن آثار خوب بیشتر در ادبیات  داد . 

پدر شارلوت فردی سخت گیر با آموزه های خشک مذهبی است و هر سه ی این دختران مدتی در مدرسه ای اموزش دیدند که گویا قوانین سختی بر آن حاکم بوده است. پس از یک سال که از بیرون آمدن از این مدرسه می گذرد امیلی و ان به بیماری سل دچار شده و در ابتدای جوانی  از دنیا می روند. پسر خانواده که فردی لاابالی و دائم الخمر است به فاصله ی کمی از مرگ خواهران ، از دنیا می رود و پدر نیز بینایی خود را از دست می دهد. شارلوت وظیفه ی نگهداری از پدر را برعهده می گیرد زیرا در کودکی مادر شارلوت از دنیا رفته و از این خانواده کسی جز شارلوت نمانده است .

در سال ۱۸۵۴ شارلوت  در سن ۳۸ سالگی با دستیار پدرش ازدواج می کند و درست یک سال بعد زمانی که منتظر تولد فرزندش بود از دنیا می رود . 

انگلیس در آن زمان ( عصر ویکتوریا ) جایگاه پایینی برای زنان در جامعه قائل بودو زنان به کارهای معمول خانه محدود بودند و در فعالیت های اجتماعی نقشی نداشتند تا جایی که نویسندگانی مانند شارلوت و خواهرانش و حتی جین اُستین نویسنده ی کتاب (غرور و تعصب)   بعد از نوشتن رمان هایشان آنها را با اسم مستعار مردانه به چاپ می رساندند . 

اما شارلوت شخصیتی بسیار قوی دارد ظاهر او تصویر کاملی از یک بانوی عصر ویکتوریاست اما از لحاظ روحی زنی است عاطفی، حساس، تیزهوش و قوی که باعث شد از یک نویسنده ی معمولی بالاتر باشد. 

پیش نوشت ۲):

در این نوشته قصد ندارم خلاصه ای از رمان را بنویسم و دوستان علاقمند می توانند در صورت تمایل از خلاصه های نوشته شده در گوگل و ... استفاده کنند .

رمان جین ایر یک عاشقانه ی بسیار زیباست و در عین حال روایتی است از آموزه های اخلاقی و حتی از نگاه من نوشته ایست که به خصوص برای خواننده ی زن پر از جملات بی نظیر انگیزشی ست. 

کافی است با عشق بخوانیم و با دقت در متن این رمان تفکر کنیم. 

شارلوت برونته با خلق شخصیت جین ایر انقلابی در ادبیات آن زمان ایجاد کرده چرا که تا آن زمان شخصیت های برجسته زن محدود به  زیبا رویان بوده و همین طور معمولا قهرمان داستان ها زنان نبوده اند، اما جین ایر کارکتری است که از نظر ظاهری زیبا نیست ولی از لحاظ شخصیتی و روحی بانویی است بی نظیرو بسیار قوی . خلق چنین شخصیتی از نظر من تنها از تفکر و قلم نویسنده ای برمی آید که خودش چنین صفاتی را داشته باشد و همینطور از لحاظ روان شناسی دارای درک بالایی باشد . البته تمام کارکترهای این رمان از لحاظ شخصیتی بسیار دقیق ساخته و پرداخته شده اند . 

رمان با روایت (اول شخص) که همان جین ایر است برای مخاطب گفته می شود و زمان روایت داستان دقیقا زمانی است که جین، در اوج جوانی و پس از گذشت ده سال از زندگی مشترکش می گذرد اما این نکته را خواننده درانتهای داستان متوجه می شود . 

داستان از سن ده سالگی جین آغاز می شود وخواننده ناخودآگاه با تمام پستی و بلندیهای زندگی  جین همراه می شود . 

نکته ی بسیار قابل اهمیت در مورد نوع روایت این داستان این است که صدای راوی همان نگاه  راویت کننده نیست . به این معنی که صدای راوی همان جین ایر جوان است که داستان را با برگشتن به گذشته از دوران کودکی اش بازگو می کند و در حقیقت می توان گفت صدای راوی همان جین ایر جوان و پخته است ولی نگاه و زاویه ی دید در طول داستان تغییر میکند و این مطلب به این معنی است که داستان در ابتدااز زبان راویِ پخته  و از نگاه و زاویه دید کودکانه بیان میشود و کم کم با گذشت زمان فاصله ی  نگاه و صدای راوی کم می شود . 

داستان به گونه ای روایت می شود که مخاطب کاملا با جین همراه می شود جوری که به طور کامل تمام ماجرا را آن گونه که جین تعریف می کند قبول دارد و تقریبا هیچ کجای داستان نیازی نمی بیند که کسی را قضاوت کند و تمام آنچه جین روایت می کند با کمال میل می پذیرد . مثالی که برای این موضوع می توانم عنوان کنم این است که شخصیت مرد داستان آقای راچستر هر چند ظاهر زیبایی ندارد ولی مخاطب نیز آنگونه که جین او را می پسندد  و عاشقش می شود ، قبول می کند. 

جین ایر نمونه ی کاملی از یک زن با اراده و قوی است که ارزش های انسانی را در زیبایی ظاهر و تجملات نمی بیند و این نوع نگاه گویا در آن زمان انگلیس نگاهی متفاوت و دور از منطق بوده است . در طول داستان نکته ای که به شکل برجسته  از شخصیت جین ارائه می شود کمال گرایی این کارکتر است چرا که حتی زمانی که دوران پر از مصیبت و تلخ کودکی اش را می گذراند به رشد فکری اهمیت می دهد و همین طور برخلاف بیشتر هم سن و سال هایش درک بالایی از حس غرور و عزت نفس دارد،  هیچ نوع تحقیر شدن و سکوت در برابر ظلم را قبول نمی کند و در عین اینکه از احساسات و عواطف قوی زنانه برخوردار است هر جا نیاز به تعقل و تصمیم گیری های عاقلانه است با قدرت و نهایت درایت پیش می رود و همین رفتارهای والاست که کارکتر جین ایر را می سازد . 

شارلوت برونته با نهایت دقت شخصیت بی نظیری از زن را خلق می کند که تمام ابعاد برتر بودن را در آن گنجانده باشد . 

جین در عین اینکه قدرت بی نظیری دارد تا در کارهای اجتماعی پیشرفت کند ، کارهای مربوط به خانه داری مثل آشپزی، خیاطی و نقاشی را هم انجام می دهد و این از نگاه من یعنی  یک زن کامل که به هیچ وجه تک بعدی نیست و کارهایی که معمولا جزو وظایف زنان شناخته می شود را نه تنها تحقیر نمی کند بلکه ارج می گذارد اما خودش را محدود به این کارها نمی کند .

 زبان نوشتاری  کتاب جین ایر  ادبی ست و با توجه به اینکه شارلوت برونته به غیر از نویسندگی، شاعر هم بوده در تمامی رمان شاهد جملات و تشبیهات بسیار زیبای شاعرانه هستیم و این نوع نوشتار، زیبایی رمان را چند برابر کرده است. 

توصیف فضاهایی که داستان در آن اتفاق می افتد و همین طور معرفی شخصیت های اصلی و فرعی داستان  دقیق و آگاهانه است و مخاطب کاملا در آن فضا قرار می گیرد و پا به پای جین با افراد دیگر آشنا می شود.

از نکات قابل توجه دیگر داستان نگاه نویسنده به دین است . با اینکه شارلوت به طور مستقیم تحت تربیت دینی بوده ولی نگاه به دور از تعصب او در این رمان بسیار دلنشین است و حتی به جرات در بعضی از قسمتها با دید منتقدانه به مسائل دینی نگاه می کند و در نهایت بین راهی که زندگی بدون عشق ولی درجه ی والای دینی است و راهی که مملو از عشق است زندگی عاشقانه را انتخاب می کند . 

  و اما قسمتهایی (به صورت پراکنده) از داستان فقط به این منظور که با توجه به بیوگرافی نویسنده به باز خورد بعضی نکات از زندگی واقعی شالرلوت در داستان اشاره کنیم . 

جین ده ساله که یتیم است تحت سرپرستی زندایی خود قرار گرفته و مورد آزار و اذیت زندایی و فرزندانش است . پسر دایی جین سالها بعد بر اثر لاابالی گری درسن جوانی از دنیا می رود . این شخصیت شایدالهام گرفته شده از برادر شارلوت باشد . 

جین از ده سالگی تا هجده سالگی در مدرسه ی شبانه روزی زندگی می کند و این مکان با تعلیمات بسیار سخت گیرانه و خشک دینی بخشی از زندگی واقعیِ شارلوت در مدرسه ایست که همراه خواهرانش به مدتی در آنجا  زندگی کرده و حتی بیماری کشنده ای که در مدرسه ی شبانه روزی داستان اتفاق می افتد و دوستانش را از دست می دهد اشاره ایست به بیماری سل که دو خواهر شارلوت را بعد از بیرون آمدن از مدرسه از بین می برد . همینطور ریس مدرسه با رفتاری بسیار خشن و سخت گیرانه می تواند برگرفته از رفتار متعصبانه ی پدر نویسنده و یا معلمانی که در مدرسه ی شارلوت بودند ،   باشد . شارلوت از نابینایی پدر هم در داستان استفاده کرده درست در جایی که معشوقه اش آقای راچستر نیز بر اثر حوادثی نابینا شده و جین  با کمال میل و نهایت عشق از او مراقبت می کند . 

خالی از لطف نیست که چند تکه از کتاب را به انتخاب من بخوانیم . 

این ظرف قیمتی حالا روی زانویم قرار داشت و صمیمانه از من خواسته شده بود آن شیرینی را که به شکل دایره ی کوچک بود بخورم . چه لطف بیهوده ای ! مثل اغلب الطافی که مدتها اشتیاق برخورداری از آنها را داریم اما خیلی دیر شامل حالمان می شود ! 

بسی همچنان که کار خود را تمام می کرد ، گفت :( دوشیزه جین، بس است، گریه نکن .) بله ، به آتش هم می توانست بگوید:(نسوز!)  اما آتش مگر می تواند نسوزد ، پس من چگونه می توانستم خود را از رنج کشنده ای که گرفتارش بودم نجات دهم؟  

اگر مردم همیشه با اشخاص بی رحم و ظالم مهربان باشند و از آنها اطاعت کنند آدم های شرور دست از کارهای خود بر نمی دارند، به همان راهشان ادامه می دهند، هیچ وقت ترسی حس نمی کنند و بنابراین هرگز عوض نمی شوند وقتی کسانی بدون دلیل ما را می زنند باید ضربه هایشان را با ضربه های خیلی شدیدتر جواب بدهیم . باید حتما این کار را بکنیم - تلافی ما باید آنقدر شدید باشد که شخص ضربه زننده هرگز به فکر چنین کاری نیفتد. 

تصور می شود زنان عموما آرام اند در حالی که احساس زن با مرد فرقی نمی کند . زنان هم احتیاج دارند استعدادهای خود را به کار بیندازند ، و به اندازه ی برادران خود برای کوشش هایشان میدان عمل داشته باشند . آنها هم درست مثل مردان از محدودیت های شدیدی که در برابر خود می بینند و پیامد آنها رکود مطلق است رنج می برند؛‌ و این نشانه ی کوتاه فکری همنوعان برخوردار از امتیازات بیشتر آنهاست که می گویند زنان باید کارشان منحصر به پختن و شیرینی خانگی، بافتن جوراب، نواختن پیانو و برودری دوزی روی کیسه باشد . این ناشی از بیفکری این گونه مردان است که زنان را به علت راه جویی آنها برای انجام دادن کار بیشتر یا آموختن چیزهایی بیش از انچه رسم و سنت برای نوع انها لازم شمرده ، محکوم کنند یا به آنها بخندند . 

احساسات بدون تعقل در واقع مثل یک داروی آبکی و بدمزه است و از آن سو تعقل عاری از احساس هم مثل لقمه ی بدمزه و ناگواری است که نمی توان بلعید. .